سلامتی

ریفلاکس معده

رفلاکس معده

اگر مشکلات گوارشی دارید سس گوجه نخورید:

به کسانی که از مشکلات گوارشی مانند استرس گوارشی یا ریفلاکس معده رنج می‌برند توصیه می‌شود از مصرف سس گوجه فرنگی خودداری کنند

زیرا سس گوجه فرنگی حاوی انواع اسید‌ها مانند اسید مالیک و اسید سیتریک که باعث اسیدیته و سوزش سر دل می‌شوند است.

در ورودی معده دریچه‌ای وجود دارد که حلقه‌ای عضلانی موسوم به اسفنکتر تحتانی مری (LES) است. این دریچه در حالت طبیعی به محض عبور غذا از آن بسته می‌شود، اما اگر کاملاً بسته نشود یا غالباً باز باشد، اسید ترشح شده توسط معده از آن می‌گذرد و به سمت بالا حرکت می‌کند و به مری می‌رسد و به بروز علائمی چون سوزش سر دل دامن می‌زند. چنانچه بیش از دو بار در هفته با علائم رفلاکس معده مواجه می‌شوید، به بیماری ریفلاکس معده یا ترش کردن معده مبتلا شده‌اید.

علائم

سوزش سر دل، ترش کردن و دشواری در بلع (دیسفاژی) رایج‌ترین علائم رفلاکس معده محسوب می‌شوند.

  • سوزش سر دل: سوزش سر دل احساس ناراحتی یا دردی سوزشی است که دقیقاً زیر استخوان جناغ سینه ایجاد می‌شود. این درد معمولاً پس از صرف غذا یا هنگام خم شدن رو به جلو یا دراز کشیدن تشدید می‌شود.
  • ترش کردن معده: برگشت اسید به گلو و دهان باعث ترش کردن می‌شود.برگشت اسید معمولاً طعم ترش و ناخوشایندی را در بالای گلو یا پشت دهان به وجود می‌آورد.
  • دشواری در بلع: تقریباً یک سوم افراد مبتلا به ریفلاکس معده از دشواری در بلع نیز رنج می‌برند. جای زخم‌های به جا مانده‌ی ناشی از تماس اسید مری را تنگ می‌کند و در نتیجه بلعیدن به دشواری انجام می‌شود.بیماران این نارسایی را به صورت تکه غذای گیر کرده در جایی نزدیک استخوان جناغ سینه توصیف می‌کنند.

ریفلاکس معده گاهی اوقات علائم نادرتری را نیز به دنبال دارد که با تحریک و آسیب ناشی از اسید معده همراه هستند. این علائم رفعلاکس معده عبارت‌اند از:

  • حالت تهوع
  • سرفه مداومی که غالباً شب هنگام تشدید می‌شود.
  • درد قفسه سینه
  • با صدا نفس کشیدن (خس خس کردن)
  • پوسیدگی دندان
  • لارنژیت (التهاب حنجره که باعث گلو درد و گرفتگی صدا می‌شود.)

در صورت ابتلا به آسم، ریفلاکس معده علائم آسم و تنگی نفس را به دلیل تحریک مجراهای عبور هوا توسط اسید معده تشدید می‌کند.

 

علائم در نوزادان و کودکان خردسال (شیرخواران)

بسیاری از والدین نمی‌دانند که رفلاکس معده، به دلیل کوتاه‌تر و باریک‌تر بودن مری، عارضه‌ای رایج در میان نوزادان و کودکان زیر دو سال است. نشانه‌های احتمالی ترش کردن معده در کودکان و نوزادان عبارتند از:

  • استفراغ مداوم که معمولاً بلافاصله پس از غذا (شیر) خوردن یا تا دو ساعت بعد از آن ممکن است اتفاق بیفتد.
  • گریه کردن مکرر
  • کج‌خلقی و تحریک‌پذیری
  • تنفس دشوار و تنگی نفس
  • دشواری در خوابیدن
  • قوز کردن در طول شیرخوردن یا پس از آن
  • خودداری از شیر خوردن با وجود تمایل به مکیدن پستانک و…

بسیاری از این علائم در میان نوزادان و شیرخواران رواج دارد. با این حال، در صورت بروز مکرر این علائم بهتر است هر چه سریع‌تر با پزشک عمومی تماس گرفته شود.

 

درمان خانگی

انجام روش‌های خود درمانی ساده‌ی زیر برای درمان ترش کردن معده مفید است:

  • در صورت داشن اضافه وزن، کاهش وزن می‌تواند علائم رفلاکس معده را، به دلیل کاهش فشار روی معده، بهبود بخشد.
  • ترک دخانیات نیز مؤثر است، چون دخانیات سیستم گوارشی را تحریک می‌کند و باعث تشدید علائم می‌شود.
  • سعی کنید در عوض سه وعده غذای سنگین، وعده‌های غذایی بیشتر اما در حجم کمتر میل کنید. سه تا چهار ساعت پیش از خواب شام بخورید.
  • مصرف الکل، قهوه، شکلات، گوجه فرنگی یا غذاهای چرب یا تند و پرادویه باعث بروزعلائم ریفلاکس معده می‌شود. چنانچه احتمال می‌دهید که هر یک از مواد فوق علائم را تشدید می‌کند، آن مواد را از رژیم غذایی خود حذف کنید تا ببینید که آیا علائم ریفلاکس معده بهبود می‌یابد یا خیر.
  • سر تخت را با گذاشتن یک قطعه چوب، تخته سنگ یا آجر در حدود 20 سانتی‌متر (8 اینچ) بالاتر بیاورید. این کار ممکن است علائم را تسکین دهد؛ اما پیش از بالا آوردن تخت از محکم و پایدار بودن آن کاملاً مطمئن شوید. بالشت اضافی زیر سر نگذارید، چون با این کار فشار روی شکم افزایش می‌یابد.

رژیم غذایی

مصرف غذای مناسب سرشار از پروتئین و کم‌چرب احتمال ترش کردن و ریفلاکس معده را کاهش می‌دهد. خوردن وعده‌های غذایی بیشتر و کم‌حجم‌تر و دست کشیدن از غذا پیش از احساس سیری نیز اقدامی مفید به شمار می‌رود. از مصرف غذاهایی که احتمال می‌دهید باعث بروز علائم رفلاکس معده می‌شود خودداری کنید. نوشیدنی‌های محرک سوزش سر دل یا تشدید کننده علائم ریفلاکس معده عبارت‌اند از:

  • قهوه یا چای (به دو صورت معمولی و بدون کافئین)
  • دیگر نوشیدنی‌های حاوی کافئین
  • نوشیدنی‌های دارای کربنات
  • الکل

مواد غذایی محرک سوزش سر دل یا تشدید کننده علائم ترش کردن معده عبارت‌اند از:

  • مرکبات مانند پرتقال و لیمو
  • گوجه فرنگی و فراورده‌های حاوی گوجه فرنگی مانند سس گوجه فرنگی و سالسا
  • شکلات
  • نعناع یا سوسن عنبر
  • غذاهای چرب یا تند و پرادویه مانند کاری یا فلفل
  • پیاز و سیر

پیشگیری:

می توان با راهکارهای ساده ای مانند داشتن وزن متناسب، پرهیز از غذاهای چرب و عدم مصرف دخانیات از بیماری رفلاکس معده جلوگیری کرد.

رفلاکس معده عارضه بسیار شایعی است که گاهی با علائمی مانند حالت تهوع، سر درد، سوزش سر دل بعد از غذا خوردن، تنگی نفس و… همراه می باشد. ریفلاکس معده در هر سنی حتی در نوزادان، کودکان و شیرخواران نیز ممکن است بوجود آید. علت ترش کردن معده مربوط به برگشت اسید معده به مری می باشد. راه های درمان بدون جراحی رفلاکس معده باعث تسکین علائم می شوند و فقط تعداد کمی از بیماران نیاز به جراحی پیدا می کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *