گیاهان دارویی, مفرده

آشنایی با گیاه احریض یا کافشه

کافشه 1

از سلسله مباحث مفرده شناسی نباتی، به بررسی احریض یا همان کافشه میپردازیم:

نام علمی آن  Carthamus tinctorius  میباشد و اسامی دیگری نیز دارد که عبارتست از:

قرطم- گلرنگ- كاجيره- كافشه- گل زعفران- گل خنق- عصفر

گل زعفران

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

از گیاهان دولپه‌ای بوده و در راسته‌ی میناسانان و تیرهی کاسنیان طبقه‌بندی میشود. برگ‌های آن پهن، دندانه دار و بدون دمبرگ می‌باشد. رگبرگ‌ها در قسمت زیرین برگ کاملاً نمایان است. گل‌های آن منفرد، لوله‌ای و به رنگ زرد مایل به قرمز است که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود. میوه آن سفید و به صورت فندق بوده که انتهای آن دارای دسته‌ای تار نازک است. گلرنگ، یکی از گیاهان دارویی بسیار مهم است که در آشپزی نیز کاربرد دارد و به آن زعفران تقلبی گفته می‌شود. از گیاه گلرنگ در صنعت رنگرزی نیز استفاده می‌شود. قرطمگلرنگ

این گیاه بومی مشرق‌زمین بوده و پس‌از آن به سایر مناطق دنیا منتشر شده‌است و امروزه در اغلب کشورها کاشته می‌شود؛ در ایران نیز در بلوچستان، خراسان، تفرش، کرمان، تبریز، خوی،  چهارمحال و بختیاری و شهرکرد و برخی مناطق دیگر می‌روید. گل‌های این گیاه را برای رنگین کردن خوراکی‌ها به ویژه کلوچه (ایشلی کوکه) بکار می‌برند. شکل دارویی‌اش به صورت جوشانده و روغن است.کاجیرهگل خنق

فوائد دارویی‌اش: دگرگون‌ساز، مسکن، ضد انعقاد خون، ضد التهاب، ضد نفخ، عرق‌آور، ادرارآور، محرک قاعدگی، ضد یبوست
کاربرد داخلی گیاه کافشه : فقدان قاعدگی، لختگی خون، سرماخوردگی، تب، هیستری، سرخک، حمله ناگهانی مرض…

نحوه کاربرد داخلی گیاه کافشه : چای، تنتور، کپسول
کافشه گیاهی عرق‌آور و ملایم است. این گیاه به جریان خون در قسمت‌های خون مرده کمک می‌کند و درد را کاهش می‌دهد.
کاربرد موضعی گیاه کافشه : کبودی، التهاب، رگ به رگ شدن اعضا
نحوه کاربرد موضعی گیاه کافشه : گل‌های گیاه کافشه برای رنگ دادن به سرخاب (در لوازم آرایش) به کار می‌روند. برای درمان کبودی، رگ به رگ شدن و التهاب روغن این گیاه را به بدن بمالید. با روغن گیاه کافشه می‌توان بدن را ماساژ داد. گل‌های خشک شده کافشه را می‌توان در جعبه عطر قرار داد.کاپشه
کاربرد گیاه کافشه در آشپزی: گل‌برگ‌های کافشه خوردنی است. گل کافشه برای رنگ دادن به غذا و اغلب به عنوان جایگزینی ارزان برای زعفران استفاده می‌شود. هندی‌های هاپی (Hopi) از آن‌ها برای رنگ کردن نان استفاده می‌کردند. گل کافشه برای رنگ دادن به مارگارین و نوشیدنی‌ها نیز به کار می‌رود. اگر شاخه‌های جوان کافشه به صورت سبزی پخته شوند، قابل خوردن خواهند بود. روغن آن نیز که حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب دارای حلقه‌های اشباع نشده است، در سالاد، پخت و پز و سس مایونز استفاده می‌شود.کاغلهکازیره

مضرات

در طول حاملگی از گل و دانه‌های گیاه کافشه پرهیز نمایید. با این حال، استفاده از روغن تصفیه شده کافشه طی این مدت بی‌خطر محسوب می‌‌شود.

طرز استفاده

پیشینیه کاربرد گلهای گلرنگ بعنوان دارو چاشنی بسیار بیشتر از بکارگیری میوه های آن بعنوان دانه روغنی است. گلهای خشک گلرنگ در ترکیب انواع چای بکار می رود و دارای خواص دارویی، مسکن، محرک و ضد ورم معده است. از گلهای خشک گلرنگ بعنوان رنگ کننده مواد غذایی هم استفاده می شود. این گلها گاهی بعنوان تقلب در زعفران بکار گرفته می شوند. روغن میوه یا بذر از روغنهای گیاهی ارزشمند بوده و برای مداوای تصلب شرایین بکار می رود.

ترکیبات

در گلهای گلرنگ دو ماده رنگی زرد ( سافران زرد) و قرمز( سافران قرمز یا کارتامین) وجود دارد. ماده رنگی زرد در آب و کارتامین در چربی و مواد قلیایی محلولند. در میوه گلرنگ حدود ۳۰ درصد روغن و به همین مقدار پروتئین وجود دارد.

طبیعت

طبع گیاه کافشه : تند، تلخ، گرم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *